Między życiem a śmiercią. Historie pomocy w czasie Zagłady

2019-03-29  14:48

Już 7 kwietnia w Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu odbędzie się otwarcie międzynarodowej wystawy Between Life and Death. Stories of Rescue During the Holocaust z udziałem Elżbiety Ficowskiej, jednej z bohaterek ekspozycji. Wydarzeniu towarzyszyć będzie występ norweskiej pieśniarki i aktorki żydowskiego pochodzenia Bente Kahan. 

Wystawa, prezentowana dotychczas m.in. w Brukseli, Amsterdamie i Wilnie, opowiada o codziennym doświadczeniu Żydów ukrywających się przed niemiecką machiną zagłady, przywołując również losy osób, które niosły im pomoc. Ekspozycję zrealizowaną z inicjatywy Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność we współpracy z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Silent Heroes Memorial Center (Berlin) – będzie można oglądać we Wrocławiu do 30 kwietnia.

W czasie II wojny światowej w okupowanej przez Niemców Europie zginęło 6 milionów Żydów. W obliczu dokonującej się Zagłady ludność cywilna stanęła przed trudnym wyzwaniem: jak reagować na tę masową zbrodnię? Postawy ludzkie były zróżnicowane, jednak tylko nieliczni decydowali się nieść pomoc prześladowanym Żydom.

Wystawa Between Life and Death. Stories of Rescue During the Holocaust przedstawia relacje pochodzące z obszaru 10 krajów Europy: Chorwacji, Danii, Francji, Holandii, Litwy, Niemiec, Polski, Słowacji, Ukrainy oraz Węgier – ukazane z uwzględnieniem szerszego kontekstu historycznego, obejmującego zróżnicowane realia, w jakich funkcjonowali mieszkańcy okupowanych ziem. Jedną z nich jest historia ocalenia Elżbiety Ficowskiej, (gościa specjalnego uroczystości otwarcia wystawy), która jako niemowlę została wywieziona z getta warszawskiego na tzw. aryjską stronę w drewnianej skrzynce, ukrytej w stosie cegieł. Przedstawione są także tragiczne losy rodziny Jana i Aleksandry Gawrychów z mazowieckiej wsi Wólka Czarnińska, ukrywających w swojej leśniczówce Żydów, m.in. Abrama Słomkę, Franię Aronson, Teresę Zylberberg i jej męża Chaskiela Papiera. Wystawa ukazuje wielowymiarowe relacje i emocjonalne więzi, jakie rodziły się między ocalałymi a ocalającymi. Ekspozycja prezentowana jest w języku angielskim.

Premiera wystawy miała miejsce w styczniu 2018 r. w siedzibie Komisji Europejskiej w Brukseli. Następnie ekspozycja prezentowana była w Amsterdamie, Bratysławie i Wilnie. Po Wrocławiu wystawa prezentowana będzie w Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, gdzie jej finisaż zainauguruje międzynarodową konferencję „Jak rozmawiać o Sprawiedliwych?”/How to Speak about the Righteous? (25-28 czerwca 2019 r.).